<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<page xmlns="http://projectmallard.org/1.0/" type="topic" id="gedit-general-intro" xml:lang="kk">

  <info>
    <link type="guide" xref="index" group="intro-second"/>
  </info>

  <title>Жалпы мәтіндік редакторлармен таныстыру</title>

  <section id="not-a-word-processor">
    <title>Мәтіндік процессор емес</title>
    <p><em>Мәтіндік редакторды</em> <em>мәтіндік процессорлардан</em> ажырату керек.</p>
    <p>Мәтіндік процессордың мысалы — еркін және ашық бастапқы коды бар бағдарламалық қамтама ретінде шығарылған <link href="https://www.libreoffice.org/">LibreOffice Writer</link>.</p>
    <p>Мәтіндік процессор суреттерді, кестелерді және басқа элементтерді кірістіру мүмкіндігімен құжаттардың әртүрлі түрлерін (есептер, хаттар, кітаптар және т.б.) жасауға мүмкіндік береді.</p>
    <p><app>gedit</app> сияқты мәтіндік редактор <em>мәтіндік файлдарды</em> жасау және түзету үшін пайдаланылады. <app>gedit</app> арқылы сақталған және дискіде сақталған файлдарда тек мәтін болады.</p>
  </section>

  <section id="text-file-formats">
    <title>Мәтіндік файл пішімдері</title>
    <p>Мәтіндік редактордың көмегімен сіз еркін мәтін түрінде қарапайым жазбалар жаза аласыз. Бірақ мәтін белгілі бір <em>пішімге</em> де сәйкес келуі мүмкін.</p>
    <p>Басқа бағдарламалар мәтіндік файлдарды кіріс ретінде қабылдайды, ондағы мәтінді оқиды және нәтиже шығарады. Мысалы, веб-браузерлер HTML пішіміне сәйкес келетін мәтіндік файлдарды оқи алады және оларды беттер ретінде көрсетеді.</p>
    <p>Мәтіндік файл пішімі мазмұнның басқа бағдарламаларға түсінікті болуы үшін қалай құрылымдалуы керектігін көрсетеді.</p>
  </section>

  <section id="examples">
    <title>Мысалдар</title>

    <section id="example-documents">
      <title>Құжаттарды жазу</title>
      <p>Қарапайым мәтіндік редактор мен мәтіндік файлдардың көмегімен мәтіндік процессор шығаратын құжаттарды жазуға болатынын атап өткен жөн.</p>
      <p>HTML-мен байланысты алдыңғы мысалымызды алсақ, суретті кірістіру сыртқы сурет файлына сілтеме жасау арқылы жүзеге асырылады (мысалы, дискіде сол бумада сақталған). Сурет файлы HTML файлының бөлігі болмаса да, веб-браузер оны бетке ендіру керектігін біледі.</p>
    </section>

    <section id="example-source-code">
      <title>Бастапқы код</title>
      <p>Мәтіндік файлдар жазбалар немесе құжаттар жазумен шектелмейді, тағы бір сала — бағдарламалау немесе скрипт тілімен бағдарламалық қамтаманы әзірлеу үшін <em>бастапқы кодты</em> жазу.</p>
    </section>
  </section>

  <section id="syntax-highlighting">
    <title>Синтаксисті түспен ерекшелеу</title>
    <p>Белгілі бір пішімде (немесе «тілде») мәтін жазғанда, мәтін бөлігінің арнайы мағынасы болса, элементтердің әртүрлі түрлерін визуалды түрде ажырату өте пайдалы. Арнайы мағыналар тілдің <em>синтаксисіне</em>, яғни заттардың қалай құрылымдалуы керектігіне байланысты болады.</p>
    <p>Бұл мәтінге түстер қосу (немесе басқа ерекшелеу құралдары: жуан, курсив, астын сызу және т.б.) арқылы жасалады.</p>
    <p>Бұл түстер файлға сақталмайтынын <em>ескеру</em> маңызды; оның орнына мәтінді пайдаланушыға осылай көрсететін мәтіндік редактор қолданбасы.</p>
  </section>
</page>
